Trong bối cảnh chiến tranh khốc liệt ở Ukraine, một tia sáng văn hóa đã lan tỏa đến thủ đô London. Triển lãm audio-visual đặc biệt “Discover Ukraine: Bits Destroyed” đã mang những kiệt tác mosaic bị bom đạn tàn phá trở lại với cuộc sống, qua hình ảnh kỹ thuật số sống động và âm thanh chiến tranh đầy ám ảnh.

Lòng nhân ái giữa đống đổ nát

Chiến tranh Ukraine không chỉ khiến hàng triệu người mất nhà cửa mà còn đe dọa nghiêm trọng di sản văn hóa của quốc gia này. Tại Anh, cộng đồng đã thể hiện sự đoàn kết mạnh mẽ: nhiều gia đình mở cửa đón tiếp người tị nạn Ukraine, hàng loạt chiến dịch quyên góp được tổ chức để hỗ trợ nạn nhân xung đột.

Giữa nỗi đau ấy, nỗ lực bảo tồn nghệ thuật trở nên ý nghĩa hơn bao giờ hết.

Triển lãm “Discover Ukraine: Bits Destroyed” – Hồi sinh di sản qua ánh sáng và âm thanh

Là một phần của Greenwich+Docklands International Festival, triển lãm được tổ chức tại khuôn viên lịch sử Old Royal Naval College ở London. Dự án do British Council và Ukrainian Institute đồng tổ chức, tái hiện 56 bức mosaic đồ sộ của Ukraine – những tác phẩm được sáng tạo từ những năm 1960 đến 1980.

Những bức mosaic này không chỉ là nghệ thuật trang trí mà còn phản ánh lịch sử, bản sắc văn hóa Ukraine trong thời kỳ Xô Viết. Triển lãm sử dụng công nghệ chiếu projection quy mô lớn kết hợp âm thanh bom đạn, tạo nên trải nghiệm đa giác quan mạnh mẽ, giúp khán giả cảm nhận rõ nỗi mất mát mà di sản Ukraine đang phải chịu đựng.

Những kiệt tác nổi bật: Boryviter và Cây Sự Sống của Alla Horska

Điểm nhấn của triển lãm là hai bức mosaic kinh điển của nghệ sĩ Ukraine Alla Horska (1930-1970) – biểu tượng của thế hệ Sixties Ukraine:

• Boryviter (Kestrel – Chim Ưng)
• Tree of Life (Cây Sự Sống)

Cả hai tác phẩm được tạo năm 1967 tại Mariupol, từng tô điểm cho một nhà hàng địa phương. Đáng tiếc, chúng đã bị phá hủy nặng nề trong đợt pháo kích của Nga vào tháng 7/2022. Hình ảnh so sánh “trước – sau” của bức Boryviter khiến nhiều người không khỏi xót xa.

Những bức mosaic này không chỉ đẹp về mặt thẩm mỹ mà còn mang thông điệp về sức sống, tự do và bản sắc dân tộc – điều mà chiến tranh đang cố gắng xóa nhòa.

“Chúng tôi muốn giữ lại ít nhất là ký ức”

Tetyana Filevska, Giám đốc Sáng tạo của Ukrainian Institute, chia sẻ:

“Dự án này giúp chúng tôi học hỏi về nền nghệ thuật Ukraine đang bị bom Nga phá hủy từng ngày. Ít nhất, chúng tôi có thể giữ lại ký ức về những tác phẩm ấy như một phần di sản phong phú của đất nước.”

Bà nhấn mạnh rằng văn hóa Ukraine chính là một trong những mục tiêu của cuộc chiến, với hàng trăm di tích và công trình nghệ thuật đã bị tổn hại nghiêm trọng.

Nghệ thuật kể chuyện – Biểu tượng của sức sống kiên cường

Mosaic Ukraine không đơn thuần là những mảnh ghép màu sắc. Chúng là câu chuyện về quá khứ, về khát vọng tự do và tinh thần bất diệt của một dân tộc. Triển lãm “Discover Ukraine: Bits Destroyed” không chỉ tôn vinh vẻ đẹp nghệ thuật mà còn là lời tri ân dành cho sức mạnh tinh thần của người Ukraine – những con người vẫn kiên định bảo vệ bản sắc văn hóa dù trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.

Tại sao triển lãm này lại quan trọng?

Trong thời đại số hóa, việc dùng công nghệ để “hồi sinh” những tác phẩm bị phá hủy là cách hiệu quả để thế hệ trẻ và cộng đồng quốc tế hiểu hơn về Ukraine. Nó nhắc nhở rằng: văn hóa có thể bị tấn công, nhưng ký ức và tinh thần sẽ không bao giờ bị xóa sổ.